Posts

Showing posts from April, 2014

Lof der Zotheid

Laudatio voor de Skeptische Put 2013
Twee van de grootste regisseurs uit de filmgeschiedenis, Stanley Kubrick en Alfred Hitchcock, behaalden gedurende hun respectieve carrière geen enkele Oscar. Soms worden gedoodverfde favorieten het slachtoffer van hun eigen succes. Vermits ze jaar op jaar blijven uitblinken, kan je er vanop aan dat hun ster niet snel zal uitdoven. Die overweging speelt uiteindelijk in hun nadeel: jaar na jaar gaan mindere goden met de laurierkrans lopen.
Ook onze Skeptische Put is geen carrièreprijs, waardoor we voor de hand liggende winnaars soms schromelijk over het hoofd zien. Dat onze winnaar van dit jaar niet eerder in de prijzen viel, lijkt welhaast een samenzwering, iets waar hij zelf wellicht al was bij uitgekomen. De Put-winnaar is een totaaldenker, een homo universalis van het achterland van de wetenschap.
De meeste mensen kennen Peter Vereecke, ex-burgemeester van Evergem, als aanhanger van de chemtrails-theorie: de opvatting dat de witte rookslierten die…

Chemtrails en Tamiflu

(dS Avond - 11 april 2014) 
Hebt u ook weleens het gevoel dat niets is wat het lijkt? Dat ons een rad voor de ogen wordt gedraaid? Dat zelfs een baken van vertrouwen als dS Avond een lappendeken van leugens is, ontsponnen aan de weefgetouwen van sinistere machthebbers, waarvan wij allen de klos zijn? (Vul hier zelf uw omineuze verwijzing naar 1984 in)
Dan had u gisteren aanwezig moeten zijn bij de uitreiking van de Skeptische Prijzen in Leuven. De Skeptische Put, een onderscheiding van de vereniging Skepp voor wie zich onverdienstelijk maakte in de verspreiding van pseudowetenschap en andere onzin, werd er toegekend aan Peter Vereecke, sinds hij de burgemeestersjerp in Evergem aan de wilgen hing één van Vlaanderens meest beruchte complotdenkers. Ziet u soms die witte rookslierten die vliegtuigen achterlaten? Onschuldige condensatiesporen volgens luchtvaartexperts, maar zwanger van onheil volgens Vereecke en consorten. In het grootste geheim worden wij met zijn allen besproeid, met gi…

Hoog gelaarsd en gesluierd

(dS Avond 10 april 2014)

En toen stak de hoofddoek weer de kop op. Heikele kwestie. Leent zich wellicht niet tot een gebalde column. Maar ik heb al voor georganiseerde diefstal gepleit (aka vermogensbelasting), de zegeningen van het optimisme verguisd, en uw en mijn privacy te grabbel gegooid. Dus waarom niet: de hoofddoek?

De auditeur van de Raad van State heeft geoordeeld dat de motivatie voor een hoofddoekverbod in het gemeenschapsonderwijs niet deugt. Slechts een van de argumenten van het GO! hangt niet aan flarden: de mogelijkheid van groepsdruk en ordeverstoring. Maar dan nog pleit de auditeur voor proportie: casuïstiek in plaats van algemeen verbod.

Aan het Zuid in Gent tref ik geregeld meisjes met een hoofddoek die ik er niet van verdenk voor sociale druk gezwicht te hebben. Modieus, hoog gelaarsd en zelfverzekerd, met een kleurrijk windsel elegant over de schouders gedrapeerd. Sociale druk? Mocht ik haar pokdalige puberbroer zijn: ik zou het niet proberen. De insinuatie dat ze h…

Privacy-hysterie en postmodern narcisme

(ingekorte versie bij dS Avond - 9 april 2014)

Ik zal u iets verklappen, als u belooft het niet verder te vertellen: die hele heisa rond inbreuken op onze privacy vind ik nogal hysterisch. Een vorm van postmodern narcisme. Maar aangezien dS Avond zo efemeer is dat mijn woorden bij nachte alweer vervlieden, wil ik dat hier wel even toelichten.

Gisteren werd bekend dat het Europees Hof van Justitie een richtlijn nietig verklaarde die operatoren oplegt om telefoongegevens twee jaar te bewaren. Volgens het redactioneel commentaar in De Standaard heeft het Hof ons op de valreep van een ‘totalitaire samenleving’ gered. Collega-filosofe Tinneke Beeckman maakte onlangs in een debat gewag van Stasi-praktijken. De onheilspellende verwijzing naar Orwells 1984 – doemdenken met terugwerkende kracht – is ondertussen zo afgekauwd dat ze klef smaakt. Het retorisch Stalinorgel mag nog wat luider knallen: we zijn allang voorbij 1984. Het is allemaal nog veel érger! (dixit Snowden) Hebben die mensen Orwe…

Roze bril, troebele blik

(dS Avond 8 april 2014) 

De optimist ontving weer schouderklopjes in de krant: ‘Optimisten zijn altijd in het voordeel’, aldus psycholoog Charles Cuver. Goedgeluimde lui zijn gezonder en gelukkiger. Een positieve ingesteldheid kan je zelfs van ziekte genezen, zo oreren newage-goeroes.

Alweer een opsteker voor hen die er uitgerekend het minst behoefte aan hebben! Toch wantrouw ik ze, die flukse flierefluiters die zich wentelen in hun eigenwaan, die onbesuisde voluntaristen die menen dat een weg is waar een wil is. Ik ben een koele minnaar van de granieten werkelijkheid, en zij duldt geen overspel. Als er reden is tot optimisme, dan noem ik het geen optimisme. Dan is het gewoon een rationele en weloverwogen vooruitblik.

Psychologen opperen dat optimisme een kunstgreepje is van ons brein om ons te motiveren tot welslagen. Maar waarom die omweg? Waarom zou realiteitszin inzet in de weg staan? Illusies zijn zelden onschuldig. Een onhebbelijkheid van de werkelijkheid is dat ze zich niet plooit…

Donald Duck en Oom Dagobert

(dS Avond - 7 april)

De afkoopwet moet het bekopen. Grote financiële fraudezaken, zo erkent nu ook Open VLD, moeten voortaan voor de rechter.

Aanvankelijk als uitzondering bedoeld, om juridische uitputtingsslagen met ongewisse afloop te vermijden, sleet de wet naderhand in tot regel. Volgens fraudebestrijder John Crombez heeft de wet het ‘rechtvaardigheidsgevoel van de burger aangetast’. De kiezer mag een wispelturige windhaan heten, maar zijn gevoel voor rechtvaardigheid is standvastig. Electoraal niet te versmaden dus.

De econoom Thomas Piketty, de nieuwe heiland ter linkerflank, sprak in dS Weekblad ook over dat rechtvaardigheidsgevoel: de verontwaardiging jegens dat luttele procent, wier obscene rijkdom de ogen van 99 procent anderen uitsteekt. Vorstelijke toplonen en dito ontslagvergoedingen, financiële achterpoortjes en belastingparadijzen: ze zetten kwaad bloed in ons kwetsbare weefsel. Inkomensongelijkheid maakt mensen ongelukkig, onafhankelijk van hun absolute welpaartspeil. Is …