zondag 17 juli 2016

Letter to liberal Muslims (bis)

My dear liberal Muslim friends (I know you're out there), the holy month of Ramadan is drawing to a close, and it has been the bloodiest in recent history. Some of the victims have been members of your own faith, but the perpetrators have not been the ones who hate Islam. They have been the ones who are fervently devoted to it, who were celebrating Ramadan along with you. Spilling infidel blood, in their view, is just another way of expressing piety and honoring God during the holiest of months, like praying and fasting.
I know that you absolutely despise these people as much as I do, and you want to have nothing to do with them. But how much killing in the name of your God can you still tolerate, before you are fed up with your own faith? And how much longer are you going to maintain the pious lie that this has "nothing to do with islam"? According to witnesses, the attackers in Dhaka told some of the hostages: "You people don’t have to be afraid; we came here to kill the non-Muslims.” After which they asked every single person to recite verses from the Qur'an, and proceeded to slit the throats of those who couldn't. Nothing to do with Islam, honestly?
You insist that your God is compassionate and merciful, and that "islam" means "peace", but you should stop fooling yourself. Your God is the greatest terrorist of all. Any being that condemns people to eternal torture for the mere thought crime of failing to believe in His existence upon insufficient evidence (I'm also looking at you, Christians) is a sadistic, malicious, tyrannical, cruel "terrorist", in the most literal sense of the word.
I've often had discussions with you liberal Muslims about your beliefs, and to my amazement, many of you couldn't even clearly renounce your belief in Hell. You evade the question, you start to hem and haw, you resort to euphemism. This troubles me. You cannot even clearly disown the notion that unbelievers like me will be punished for all eternity, by a being whom you worship as infinitely good and perfectly just? And you are somehow surprised that this inspires hatred and violence? That some impressionable youths take the notion of heaven and hell to heart, along with the other lurid nonsense in the Qur'an, and want to pay heed to the divine mandate for violence, giving unbelievers a taste of what awaits them in the afterlife? And yet you are prepared to say, with a straight face, that this has "nothing to do with islam"?
Stop paying lip service to the very same Holy Book that inspires tens of thousands of murderous thugs, in terrorist groups across the globe. Stop pretending that your book is inherently peaceful, and that all interpretations are equally valid. Stop tying yourself in exegetical knots trying to defuse and downplay the countless inflammatory verses. You are trying to salvage your religion, but I'm afraid its doctrines are rotten to the core.
In fact, why would you still want to associate with this religion at all? Why not abandon ship? Why don't you reject faith altogether and become an atheist or agnostic?
You're not afraid of hell, are you?

zaterdag 2 juli 2016

Repelsteeltjes redenering

De dwerg Repelsteeltje, in het gelijknamige sprookje, helpt een arme molenaarsdochter uit de nood. Ze is door de koning opgesloten om goud te spinnen. De dwerg spint het goud voor haar, maar eist haar eerstgeboren kind in ruil. Wanneer de dwerg langskomt om zijn beloning, biedt hij de wanhopige spinster één uitweg: als ze zijn naam na drie nachten kan raden, dan mag ze haar kind houden. Nacht op nacht probeert ze vruchteloos namen uit, tot iemand de dwerg in het bos rond een kampvuur ziet dansen: ‘Niemand weet, niemand weet, dat ik Repelsteeltje heet!’ De luistervink snelt naar de molenaarsdochter en verklapt het geheim. De volgende nacht veinst ze eerst haar onwetendheid, maar bij haar laatste gok spreekt ze zijn naam uit. Repelsteeltje begint daarop zo woest te stampvoeten dat hij zichzelf in tweeën splijt. De dwerg voelde zich verloren zodra zijn naam werd uitgesproken. Wie de naam van iets kent, zo wil een filosofisch bijgeloof, heeft dat ding of die persoon in zijn macht. Het is alsof woorden magische krachten hebben, die de dingen in de wereld bezweren. Toch zijn woorden gewoon handige instrumenten waarmee we dingen in de wereld benoemen. De dingen zelf blijven ongemoeid.

Maar taal, zoals Wittgenstein wist, kan ons verstand beheksen. Taalhekserij kan tot een illusie van inzicht leiden. Het élan vital van Henri Bergson, de mysterieuze kracht die het leven zou voortstuwen, werd door Julian Huxley vergeleken met iemand die beweging van een trein verklaart door een mysterieuze ‘élan locomotive’. Een andere vorm van taalmagie stelt dat, wanneer ergens een woord bestaat, er ook een ding in de wereld mee moet overeenstemmen. Hoeveel boeken je ook over onze hersenen leest, je kunt je altijd blijven afvragen: ‘Maar hoe zit het met de ziel?’

De meest subtiele vorm van taalhekserij doet zich voor wanneer we denken dat we een boosaardig ding – zoals een geniepige dwerg – in onze macht krijgen door het te benoemen. Denk aan de wildgroei aan -ismen en geleerde acroniemen waarmee sommige filosofen elkaar om de oren slaan. Of – zet je schrap voor de meta-sprong – denk aan gewichtige termen voor denkfouten. Als je een redenering wil ontmaskeren, en je kan er een gewichtige naam op kleven, bij voorkeur in het Latijn, dan lijkt je kritische werk al half gedaan. Door woordmagie lijkt de denkfout welhaast een voldongen feit. Wat kun je nog beginnen tegen de beschuldiging dat je je aan een ‘argumentum ad ignorantiam’ vergreep? Je voelt je betrapt. Want iedereen weet toch wat er fout is met zo’n argument? Er bestaat zelfs een term voor! En als iemand dan nog met een sprookje van de gebroeders Grimm komt aandraven…


Column Denkfouten - Filosofie Magazine nr. 7/2016