Posts

Showing posts from September, 2016

Denkfouten: Whataboutery

Loepzuivere drogredenen zijn zeldzame creaturen. Men treft ze aan in handboeken logica, maar zelden in het echte leven. Vaak leunen denkfouten dicht aan bij geldige vormen van argumentatie. De precieze scheidingslijn trekken, op basis van de vorm of structuur, is geen sinecure.
Niettemin heb ik onlangs toch een 24-karaats specimen aangetroffen. De historicus Jeroen Bouterse reageerde op mijn essay Disbelief in belief op 3 Quarks Daily, waarin ik betoogde dat seculiere westerlingen tegenwoordig vervreemd zijn van de kracht van geloof, en het daarom moeilijk hebben om zich te verplaatsen in het perspectief van godsdienstfanatici. Dat lusthof met 72 maagden, of die schepping in zes dagen, gelooft iemand die onzin écht?
Bouterse was het op de website Geloof & Wetenschap volmondig met me eens dat “ideeën ertoe doen”, en loofde mijn oproep om ons te verplaatsen in ander denkwerelden. Maar hij had een ander bezwaar:

“‘Waaraan’, zou ik Boudry vervolgens willen vragen, ‘denk je in de eers…

Niet racisme maar onze gevoeligheid ervoor is in opmars

Zelden zoveel voorwaardelijke zinsconstructies na elkaar gehoord als donderdagavond in Ter Zake. Open VLD parlementslid Luk Van Biesen wrong zich langs de nodige bochten om zich, indien hij verkeerd begrepen zou geweest zijn, eventueel te verontschuldigen voor het voorval dat zich zou hebben voorgedaan indien we degenen mogen geloven die zijn woorden verdraaid hadden (of zouden hebben). Het parlementslid was formeel: indien iemand anders in het halfrond zoiets zou gezegd hebben – of zou beschuldigd worden van iets dergelijks gezegd te hebben – dan zou Van Biesen de eerste zijn om recht te veren en dan – euhm – dezelfde valse beschuldigingen te uiten.
Ten eerste, als Van Biesen wil vermijden dat hij, naast het voltallige halfrond, alle krantencommentatoren en zijn eigen partij, ook nog taalcolumniste Ann De Craemer over zich heen wil krijgen, dan moet hij ophouden “moest” te zeggen in plaats van “mocht”. Dat kan handig zijn, mocht hij zich nog eens in voorwaardelijke zinswendingen wil…

Glasnost voor de agnost

Dyab Abou Jahjah schrijft in De Standaard dat ik “helemaal de pedalen verlies” als ik over de islam schrijf, maar op de drie kernpunten van mijn betoog geeft hij me wel (knarsetandend) gelijk: IS-terroristen hebben een religieuze drijfveer (contra Coolsaet & Ramadan), de hele orthodoxe islam is dringend aan hervorming toe, en die hervorming zal van binnen de gemeenschap moeten komen. Nog enkele rechtzettingen.
Na de beruchte uitspraak van Jan Jambon over feestende moslims op straat, had ik naar een interview verwezen met een bandlid van The Eagles of Death Metal, die hetzelfde getuigde na de aanslagen in Parijs. Dat is op zich geen gekke complottheorie: terroristische organisaties gedijen bij gratie van steun bij een deel van de gemeenschap van waaruit ze rekruteren (zie het onderzoek van Mark Juergensmeyer). Dat tienduizenden IS-sympathisanten de aanslagen op sociale media toejuichten, is een aantoonbaar feit. Dat er daarvan geen enkele in Parijs zou rondlopen, zou sterk verbazen.…

Luister naar moslimhervormers

(De Standaard, 8 september 2016) De Amerikaanse onderzoeker David Cook, auteur van doorwrochte studies over eindtijddenken en jihadisme, zei vorige week inTrouwdat er een ‘gigantische onwil’ bestaat bij veel kenners, en zelfs bij veiligheidsdiensten, om moslimradicalen op hun woord te geloven. Helaas heeft hij overschot van gelijk. Gisteren zong de islamapologeet Tariq Ramadan nog eens het vrome refrein dat IS-terroristen om ‘niet-godsdienstige redenen’ toeslaan, ongeacht wat ze zelf uitschreeuwen (DS 7 september). De echte drijfveer is gewoon ‘betekenis geven aan hun leven’ en ‘dagelijkse frustraties’ overwinnen. Ook bij veel seculiere ongelovigen, vervreemd van de kracht van religieus geloof, bestaat er een verbijsterend onvermogen om de religieuze wortels van jihadisme in te zien, en een heilige schrik om religie tegen de borst te stuiten. De kalief bezit een doctoraat islamologie, en de obsessie met religieuze teksten spat van elke pagina van het IS-tijdschrift Dabiq, maar Rik Coo…