Berichten

Berichten uit maart, 2017 weergeven

De Vijfde Colonne in Gent: West-Vlamingen

Mwoosljee of Mwoosjele? De lokale pompiers durven de twee pittoreske West-Vlaamse dorpen ook al eens verhaspelen. Ik ken het verschil als geen ander: in het tweede woonde mijn grootmoeder, in het eerste ben ik geboren. Zonder ziekenhuis zelfs, een authentieke thuisbevalling. Ik was de allereerste Moorsleedse telg bij de burgerlijke stand, met stamnummer 1. Het vetgevooisde dialect van mijn geboortestreek - inclusief het subtiele spraakverschil tussen Moorslede en Moorsele - heb ik pas in de kleuterklas onder de knie gekregen. Van thuis uit sprak ik enkel Algemeen Beschaafd Nederlands, of iets dat daarvoor kon doorgaan, althans vergeleken bij de platte klanken van mijn klasgenootjes. Skwoon Vloms leerde ik dus the hard way, op de speelkoer (niet speelplaats). Veel keuze had ik niet: met mijn helderde aa's en geprononceerde g's en h's werd uitgebreid gelachen. Ik had destijds slechts één vriendje, niet toevallig afkomstig uit Vlaams-Brabant. Door ons beider spraakgebrek, war…

Ex-erij met Freek De Smedt

Hieronder een rake repliek van lezer Stefaan Van Cauwenberge op radio-journalist Freek De Smedt, die de doodstraf voor apostatie in de islam vrijdag in De Morgen zo hard platrelativeerde dat ik bijna mijn krant niet meer kreeg opgerold. Zelden las ik zoveel slechte wil in één stuk. Om op de slotvraag van Stefaan Van Cauwenberge te antwoorden: natuurlijk hebben we actief gezocht naar ex-moslims die wilden getuigen, via de (zeer discrete) vereniging van Ex-Moslims, via sociale media, via onze contacten in de moslimgemeenschap. Ik heb zelf verschillende moslimvrienden aangesproken, die vervolgens op zoek gingen in hun kennissenkring, maar ze konden niemand vinden. Denkt Freek De Smedt nu echt dat ik mijn eigen navel als ijkpunt van het hele debat beschouw? Die eerste paragraaf waarin ik naar mijn eigen kennissenkring verwijs is bij wijze van inleiding, een appèl aan de lezer om zelf eens na te denken over hun kennissenkring. Daarna komen de feiten en de context, die De Smedt natuurlijk …

Where are all the ex-Muslims?

How many people do you know who used to be Muslim, but no longer believe?
I thought so. Me neither. I know plenty of ex-Christians, even ex-Jehovah’s Witnesses and former Reformed Protestants from the Dutch Bible belt. I also have a number of liberal Muslim friends, who believe in Allah and in the afterlife, but who read the Qur’an in historical context and with a hefty grain of salt. Most of us know religious converts too: people who didn’t use to have any faith, but then converted to Islam (or Christianity). But I don’t know a single person among my friends and acquaintances who moved in the opposite direction: from believing Muslim to atheist.
Isn’t that remarkable? Ex-Muslims surely exist in Belgium as elsewhere. Every belief system has its renegades: people who used to embrace it but no longer do. Believing or failing to believe is involuntary. We don’t choose our own beliefs – they impose themselves on us. And sometimes they slip away. One fine day you can no longer bring yourse…

Waar zitten de ex-moslims?

Hoeeveel mensen kent u die vroeger moslim waren, maar nu ongelovig zijn? Dat dacht ik al. Ik ook niet. Ex-christenen ken ik in overvloed, zelfs ex-Jehova-getuigen en voormalige refo’s. Ik heb ook verschillende liberale moslimvrienden, die in God en het hiernamaals geloven, maar die de Koran in historisch perspectief lezen en met een grove korrel zout. Met bekeerlingen zijn we ook vertrouwd: mensen die vroeger geen geloof aanhingen, maar nu christen of moslim zijn. Ex-atheïsten, zo u wil. Maar ik ken niemand in mijn kennissenkring die de beweging van gelovige moslim naar atheïst maakte.

Is dat niet merkwaardig? Nochtans bestaan ex-moslims beslist. Elk geloofssysteem kent zijn spijtoptanten: mensen die het ooit aanhingen, maar nu niet langer. Daar heb je als gelovige weinig bewuste controle over. Als je het niet langer kunt opbrengen om in Allah of in homeopathie of in ufo's te geloven, dan word je letterlijk af-vallige: je tuimelt van je geloof af.

Witte raaf

Maar ex-moslims blijve…

De zoete wraak van de waarheid. Over post-truth en post-modernisme

In 1935, toen zich donkere wolken samen pakten boven Europa, schreef de filosoof Bertrand Russell dat de wortels van het fascisme liggen bij de revolte tegen de rede en het misprijzen voor waarheid. De universele menselijke rede biedt een gedeelde toetssteen om geschillen op te lossen. Wie zich tegen haar keert, kan zijn disputen enkel nog met bataljons en kanonnen beslechten. De ideologieën waarvoor Russell waarschuwde, hebben enkele jaren later tot de grootste ravages van de moderne geschiedenis geleid. Maar in plaats van de rede in ere te herstellen, heeft die nachtmerrie tot een nog dieper wantrouwen geleid voor elke aanspraak op universalisme. De waarden van de Verlichting en wetenschap zouden het laatste Grote Verhaal zijn waarmee we moeten afrekenen, na de verwoestende mythes van religie en ideologie. De rede kreeg het nog zwaarder te verduren. 
In verschillende gedaantes heeft deze denkstroming, vaak aangeduid als ‘postmodernisme’, zich in weldenkende kringen verspreid. Haar cr…