Posts

Showing posts from August, 2017

Het absolute, ongeëvenaarde Kwaad

Begin april verscheen de bundel ‘Filosofie van geweld’, waarin een essay van mijn hand was opgenomen met de uitdagende titel “Zinvol geweld”. Daarin bestrijd ik de mythe van het zogenaamde “zinloos geweld”. Dat schrikbeeld wordt volgens mij schromelijk overschat. Geweld is zelden zinloos, omdat geweldplegers bijna altijd menen over rationele redenen te beschikken. Ze slaan niet blind en willekeurig toe, en ze plegen niet zomaar geweld om het geweld zelf. Die stelling paste ik op diverse vormen van geweldpleging toe, maar ook op ideologieën zoals nationaalsocialisme, communisme en jihadisme. Met name utopische waanbeelden kunnen een rationele drijfveer vormen voor instrumenteel geweld, omdat ze een perfecte beloning in het vooruitzicht stellen, een doel dat alle middelen heiligt. En naarmate geweld "zinvoller" is, wordt het precies gevaarlijker. Die stelling over het gevaar van utopisch waandenken heb ik uitvoeriger uitgewerkt in mijn boek Illusies voor gevorderden. Illusies…

"Niet alle zwanen zijn wit!"

Image
Indien de volgelingen van Karl Popper een mascotte hadden, dan zou het Cygnus atratus zijn: de zwarte zwaan. Dat nietsvermoedende Australische dier weerlegde volgens de filosofische legende de universele generalisatie ‘Alle zwanen zijn wit’ – in alle handboeken logica en wetenschapsfilosofie terug te vinden.

Waarom was het nazisme discreet over zijn gruweldaden, terwijl IS ermee pronkt?

In deze krant verscheneninmiddelsvierkritieken op mijn essay en aansluitende interview over nazisme en jihadisme, en online houdt de stortvloed niet op. De meeste critici halen correcte punten aan, maar trappen daarmee open deuren in, omdat ze mijn essay niet (zorgvuldig) gelezen hebben. Het woord “schroom”, dat veel ophef veroorzaakte, betekent een zekere terughoudendheid of aarzeling. Het nazisme heeft op de meest weerzinwekkende manier geprobeerd om volledige volkeren uit te roeien, maar merkwaardig genoeg was het officiële beleid: geen gratuite wreedheid, want wij zijn “beschaafd”. Geen enkele criticus heeft gereageerd op mijn verwijzing naar de talloze kampcommandanten die door de SS bestraft werden omwille van mishandeling van joden in concentratiekampen. In de plaats daarvan verwijzen ze naar dodencijfers en gruwelen in de concentratiekampen, alsof ik die ooit heb betwist.
In een emotionele reactie nodigt Jan Vanriet, wiens vader in het concentratiekamp van Mauthausen verbleef,…

Interview De Morgen over nazisme en jihadisme

Image
Is het jihadisme gevaarlijker en gruwelijker dan het nazisme? Maarten Boudry, wetenschapsfilosoof en essayist voor De Morgen, vindt van wel. Het leverde hem afgelopen weekend bakken kritiek op. Hij kreeg het verwijt een negationist te zijn en sommigen vroegen op Twitter ook om zijn ontslag aan de UGent. “Ik begrijp de weerzin, maar als je het nuchter bekijkt, heb ik gelijk.” Het rommelde al een tijdje op Twitter over uitspraken van Maarten Boudry. Na de gebeurtenissen in Charlottesville en alle oproepen om extreemrechts geweld te veroordelen, tweette hij dat het jihadisme nog altijd dreiging nummer 1 is. Dat zelfs de nazi’s niet konden tippen aan de jihadi's. Niet iedereen kon die redenering volgen. Afgelopen weekend ging de discussie verder, waarop Boudry een essay dat hij in april al publiceerde op Twitter gooide. Daarin schrijft hij onomwonden dat jihadisme "in zekere opzichten" gevaarlijker is dan nazisme. Pek en veren waren zijn deel. Hij werd een negationist genoem…

Hoe dom van het alwetende Google

Quod Erat Demonstrandum. Filosofen en wiskundigen zetten de Latijnse frase wel eens onder een bewijsvoering: hetgeen bewezen moest worden. De computerwetenschapper James Damore mag het ook onder zijn interne memo zetten die hij deze maand binnen Google verspreidde. In dat inmiddels beruchte document, getiteld “De ideologische echokamer van Google”, neemt hij het gender- en diversiteitsbeleid van de internetreus op de korrel. De memo weidt uit over biologische verklaringen van man-vrouw verschillen, en bevat enkele alternatieve voorstellen om meer vrouwen aan te trekken. Dat tegenverhaal is broodnodig, aldus Damore, want Google heeft een “politiek correcte monocultuur gecreëerd die zichzelf in stand houdt door tegenstemmen monddood te maken”. Letterlijk: shaming into silence.

De memo lekte, ging viraal en ontketende een storm van protest. Dat was allemaal voorspelbaar. Maar wat Google daarop deed niet: de man werd maandag op staande voet ontslagen. Hoe dom van het alwetende Google: een…